Uwzględnianie owych aspektów środowiskowych oraz rozwiązań środowiskowych w procedurach zamówień publicznych polegać może na włączaniu kryteriów środowiskowych w określonych prawem granicach do:

• wymagań technicznych zawartych w opisie przedmiotu zamówienia,
• kryteriów kwalifikacji wykonawców do udziału w postępowaniu,
• kryteriów oceny ofert,
• warunków realizacji zamówienia zawartych w projektach umów.

WYMAGANIA TECHNICZNE ZAWARTE W OPISIE PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

Polskie prawo zamówień publicznych nakazuje opisywać przedmiot zamówienia za pomocą cech technicznych i jakościowych, z zachowaniem polskich, europejskich lub międzynarodowych norm. Artykuł 30 ust. 6 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010r. nr 113, poz. 759 ze zm. – ustawa Pzp) pozwala jednak na odstąpienie od opisywania przedmiotu zamówienia za pomocą norm, pod warunkiem, że zapewni się dokładny opis przedmiotu zamówienia poprzez wskazanie wymagań funkcjonalnych. Wymagania te mogą obejmować również opis oddziaływania na środowisko.
Warto również przypomnieć, że wiele norm technicznych obejmuje klauzule dotyczące ekologicznej charakterystyki danych produktów lub usług.
Możliwe jest również zwrócenie się do wykonawców o przedstawienie wariantów ekologicznych proponowanych rozwiązań.

Należy również wspomnieć o obowiązującej od dnia 1 marca 2011r. ustawie z dnia 16.12.2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. z 2011r., Nr 5, poz. 13), która w art. 21 ust. 1 pkt 2) pozwala zamawiającym na uwzględnienie w specyfikacjach m.in. rozwiązań technicznych zastosowanych w środkach transportu służących zapewnieniu ochrony środowiska.

KRYTERIA KWALIFIKACJI WYKONAWCÓW DO UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU

Przepisy wykonawcze do ustawy Pzp pozwalają zamawiającym na żądanie od wykonawców - dla potwierdzenia, że oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane odpowiadają określonym wymaganiom - zaświadczeń właściwych podmiotów potwierdzających, że:

• dostarczane produkty odpowiadają określonym normom lub specyfikacjom,
• działania wykonawcy zgodne są z normami jakościowymi - w przypadku odwoływania się w wymaganiach specyfikacji do systemów zapewnienia jakości opartych na odpowiednich normach europejskich,
• działania wykonawcy zgodne są z europejskimi normami zarządzania środowiskiem (w przypadku odwoływania się w specyfikacjach do  systemów zarządzania środowiskiem i audytu (EMAS) lub norm zarządzania środowiskiem).

Aktualnie pozostawia się jeszcze woli zamawiającego decyzję, czy będzie on chciał odwołać się przy formułowaniu warunków przedmiotowych do dokumentów potwierdzających szeroko rozumiany aspekt środowiskowy i skorzystać z powyższych uprawnień. Wysoce prawdopodobnym jest jednak, biorąc pod uwagę jak szeroko propagowane są zielone zamówienia, że stanie się to wkrótce obowiązkiem.

Warto również wspomnieć, że prawo zamówień publicznych nakazuje obligatoryjne wykluczenie z postępowania o udzielenie zamówienia wykonawcy, który został prawomocnie skazany za przestępstwo przeciwko środowisku.

KRYTERIA OCENY OFERT

Zgodnie z art. 91 ust. 2 ustawy Pzp, kryteriami oceny ofert może być albo tylko cena, albo cena i inne kryteria odnoszące się do przedmiotu zamówienia. Jako przykładowe inne kryteria ustawa Pzp wymienia m.in. zastosowanie najlepszych dostępnych technologii w zakresie oddziaływania na środowisko oraz koszty eksploatacji. Elementem charakterystycznym dla większości zielonych zamówień jest właśnie występowanie kryteriów środowiskowych – jednym z najważniejszych jest kryterium kosztów okresu użytkowania (cyklu życia produktu) – w najprostszym wariancie będzie to suma kosztów zakupu, dostawy, instalacji, potrzebnej do działania energii, części zamiennych, serwisu, usunięcia, utylizacji, itp.

Wg art. 46 ust. 1 pkt 13) wspomnianej już ustawy o publicznym transporcie zbiorowym zamawiający powinien uwzględnić czynnik energetyczny i oddziaływania na środowisko podczas całego cyklu użytkowania środków transportu w przypadku, gdy wartość zamówienia albo przedmiotu umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego przekracza równowartość  kwoty 14 tys. Euro.

Rozporządzenie Prezesa rady Ministrów z dnia 10 maja 2011r. w sprawie innych niż cena obowiązkowych kryteriów oceny ofert w odniesieniu do niektórych rodzajów zamówień publicznych (Dz. U.  nr 96, poz. 559)  - data wejścia w życie to 25 maja 2011r. – nakłada na zamawiających prowadzących postępowania o udzielenie zamówień publicznych na zakup pojazdów samochodowych (zarówno do przewozu osób jak i ładunków) obowiązek stosowania (obok  ceny) „zielonych” kryteriów oceny ofert:

• zużycia energii (paliwa),
• emisji dwutlenku węgla,
• emisji zanieczyszczeń: tlenków azotu, cząstek stałych oraz węglowodorów

Rozporządzenie określa m.in.: wartości energetyczne poszczególnych paliw silnikowych, koszty jednostkowe emisji zanieczyszczeń, sposób obliczania kosztów zużycia energii podczas całego cyklu użytkowania.
Przepisów rozporządzenia nie stosuje się jedynie wtedy, gdy w specyfikacji istotnych warunków zamówienia określono wymagania  techniczne dotyczące zużycia energii, emisji dwutlenku węgla oraz pozostałych zanieczyszczeń. Decyzję o tym, czy stosować stosowne kryteria oceny ofert, czy też wymagania techniczne, pozostawia się każdorazowo zamawiającemu.

Podobnych zapisów w najbliższych latach można się spodziewać z pewnością więcej. W świetle przyszłości zdeterminowanej stosowaniem kryteriów środowiskowych, CUS ARAW SA pragnie pełnić rolę lokalnego patrona szeroko rozumianych działań prośrodowiskowych.